Zorgethiek

Hoe hebben mensen hier zorg voor elkaar?

Wie zich die vraag stelt, stuit al gauw op uitdagende (politiek-)ethische kwesties die overal in onze samenleving spelen. Van vragen over marktwerking en menswaardigheid, tot vragen over technologische vooruitgang en sociale ongelijkheid – alles wordt op scherp gezet door het perspectief zorg.

Op deze website vind je artikelen en verhalen die dat perspectief zorg centraal stellen en illustreren hoe je op een andere manier naar maatschappelijke vragen kunt kijken. Verschillende auteurs laten zich hierbij inspireren door de wetenschappelijke benadering van ‘de zorgethiek’.

Wat is Zorgethiek?

Zorgethiek (care ethics) is een politiek-ethische stroming, die wil begrijpen hoe zorg in elkaar zit. Het is een interdisciplinair veld van onderzoek dat gedreven wordt door maatschappelijke vragen. In de jaren tachtig in de vorige eeuw is zorgethiek opgekomen vanuit de feministische ethiek, toen er aandacht ontstond voor zorg als structuur binnen gemeenschappen. Sindsdien voeren verschillende stromingen en disciplines een interdisciplinair gesprek, waaronder filosofie, ethiek, sociale wetenschappen, politieke en beleidswetenschappen en verpleegwetenschappen.

Het concept zorgen wordt breed opgevat: zorgen is een sociale praktijk, en als je goed kijkt, gebeurt het óveral in de samenleving.

Zorgethiek aan de Universiteit voor Humanistiek

In de ontwikkeling van zorgethiek in Nederland heeft de Universiteit voor Humanistiek in de jaren negentig van de vorige eeuw een belangrijke rol gespeeld door Joan Tronto, één van de belangrijke pioniers in dit veld, naar Nederland te halen als visiting professor. Joan Tronto ontving bij het 25-jarig jubileum van de UvH in 2014 een eredoctoraat van de universiteit. Ook heeft de universiteit sinds 2012 een leerstoelgroep Zorgethiek, die de eenjarige master Zorgethiek en Beleid verzorgt, de enige in haar soort wereldwijd.

In Utrecht kijken we naar zorg met een bijzondere aandacht voor:

  • Het unieke en specifieke van situaties
  • Het feit dat zorgbetrekkingen altijd afhankelijkheid en asymmetrie met zich meebrengen
  • Het gegeven dat mensen kwetsbaar zijn op grond van hun lichamelijkheid
  • Het belang om in relatie te gaan staan met iemand die zorgafhankelijk is om te ontdekken wat goed is voor hem of haar

Ook proberen we zoveel mogelijk theorie en praktijk bij elkaar te brengen. Je vindt meer over deze visie en onderzoek op de website van de Universiteit voor Humanistiek.

1 reactie

  1. Goedemiddag,

    Mijn naam is Josefien, filosofiestudent aan de Universiteit van Amsterdam en op dit moment bezig met een interdisciplinair onderzoek op het gebied van zorgethiek. Samen met een bedrijfskundige en een medische informatiekundige doe ik onderzoek naar wat welke factoren hebben bijgedragen aan het ontstaan van het tekort aan beademingsmachines tijdens de COVID-19-crisis. Mijn invalshoek focust vooral op de filosofie achter de zorg, hoe bijvoorbeeld het efficiëntie-denken (sinds de privatisering van de zorg) invloed heeft gehad op het tekort, hoe de zorgethiek hier werkt en welke andere ideeën achter dit probleem liggen. Nog erg breed een redelijk vaag, vandaar dat ik deze reactie hier plaats: hebben jullie (lees)tips, contacten die ik kan opzoeken, suggesties voor verdieping, kortom, een duwtje in de goede richting? Of zelf een platform / artikel / iemand die met mij in gesprek wilt? Ik hoor graag van jullie, wat jullie ook laten horen, want ik vind het enorm interessant.

    Bij voorbaat dank!
    Josefien Meerevoort